DR Congo: tussen humanitaire crisis en zoektocht naar vrede

Caritas International sluit zich aan bij Ngumbi Ngengele, bisschop van Goma, en Maroy Rusengo, bisschop van Bukavu, om onze diepe bezorgdheid uit te drukken over het leed dat is veroorzaakt door de uitbarsting van geweld die het oosten van de Democratische Republiek Congo de voorbije weken in zijn greep heeft gehouden.

Duizenden kwetsbare gezinnen worden geconfronteerd met ernstige schendingen van hun rechten en een grote humanitaire crisis. Aanvallen, seksueel geweld en gedwongen verplaatsingen dompelen de bevolking van Noord- en Zuid-Kivu onder in angst. Meer dan 500.000 mensen zijn de gevechten ontvlucht sinds het begin van het jaar. Velen vonden hun toevlucht in overvolle kampen of bij gastgezinnen. De gevechten hebben schade toegebracht aan humanitaire infrastructuur en gezondheidscentra, terwijl bombardementen verschillende civiele locaties hebben getroffen, wat in strijd is met het internationaal humanitair recht.

Fluctuerende territoriale controle en aanhoudende onveiligheid leiden tot onvoorspelbare volksverhuizingen, waarbij mensen op de vlucht zich voegen bij terugkeerders die als “vrijwillige terugkeer” wordt voorgesteld. Het is van cruciaal belang om ervoor te zorgen dat deze terugkeer werkelijk vrij en veilig is, met inachtneming van de humanitaire beginselen om bestaande kwetsbaarheden niet te verergeren.

Caritas Bukavu wil een snel antwoord geven op de noden van 1.100 ontheemde families in de streek van Kalehe, in Zuid-Kivu. Met steun van Caritas International België (*gefinancierd door de Belgische Ontwikkelingssamenwerking*) en Secours Catholique – Caritas France (SCCF).

De levensomstandigheden worden steeds precairder en de toegang tot voedsel, drinkwater en essentiële diensten wordt steeds moeilijker. Ziekenhuizen zijn overbevolkt en de voorraad medicijnen raakt snel op. Deze situatie is des te zorgwekkender omdat de levering van humanitaire hulp momenteel extreem moeilijk is.

Na een besluit van de Amerikaanse regering werd de humanitaire financiering van de VS (USAID) – die de helft van de wereldwijde hulp en 68% van het totale humanitaire budget in DR Congo vertegenwoordigt – voor 90 dagen opgeschort. Deze maatregel heeft ernstige gevolgen voor de voedselzekerheid en de toegang tot water, hygiëne en sanitaire voorzieningen in Noord- en Zuid-Kivu en beperkt de capaciteit van humanitaire organisaties om op noodsituaties te reageren aanzienlijk.

In een context van toenemende levensnoodzakelijke noden en drastische bezuinigingen op de USAID-financiering, roept het Caritas netwerk België en de Europese Unie op om:

• hun financiële steun te versterken voor de humanitaire respons die wordt geleid door lokale actoren ter plaatse, zoals het Caritas netwerk, en voor bijdragen aan het Humanitaire Fonds van de DRC.
• de partijen bij het conflict op te roepen om te zorgen voor de opening van humanitaire corridors die het vrije verkeer van burgers en de bevoorrading van materieel en humanitair personeel mogelijk maken, met name door de heropening van de luchthaven van Goma en de grenzen.
• hun invloed aan te wenden om ervoor te zorgen dat er een einde komt aan het geweld tegen burgers en dat het internationaal humanitair recht wordt nageleefd, gezien het geweld tegen humanitaire hulpverleners, vrouwen en jonge meisjes en de aanvallen op civiele infrastructuur, waaronder de opslagplaatsen en compounds van humanitaire organisaties.

Gezien het leed als gevolg van de huidige humanitaire en veiligheidscrisis, in combinatie met het reële risico van een uitbreiding van het geweld, sluit het Caritas netwerk zich aan bij de routekaart van het “Sociaal Pact voor Vrede en Samenleven in DR Congo en de Grote Meren”, voorgesteld door de Nationale Bisschoppelijke Conferentie van Congo (CENCO).

Deze routekaart roept de strijdende partijen dringend op om via dialoog tot een vreedzame oplossing voor het conflict te komen. De routekaart heeft betrekking op zowel het geweld in het oosten als het geweld in het westen van het land. De internationale gemeenschap, met inbegrip van België en de Europese Unie, moet een sterke betrokkenheid tonen door krachtige en gecoördineerde diplomatieke en financiële initiatieven te ontplooien om een dergelijke oplossing te vergemakkelijken en aan te moedigen.