Gaza beleeft ‘oorlog na de oorlog’

In de berichten die onze collega’s van Caritas Jerusalem ons sturen, staat het woord staakt-het-vuren steevast tussen aanhalingstekens. Want, zo melden ze, van een echte wapenstilstand is nooit sprake geweest. “Elke nacht, tussen 3 en 6u, gaan de bombardementen door. Vooral in het oostelijke deel van Shuja’iyah, — de zogeheten ‘veilige’ gele zone — pal naast de Heilige Familiekerk.” Die kerk, de enige katholieke in Gaza-stad, is een toevluchtsoord voor honderden mensen van verschillende religies.
“De bombardementen zijn zo krachtig dat ze niet meer klinken als explosies. Wat we horen, is het geluid van totale vernietiging. Hele blokken worden met de grond gelijk gemaakt. De schokgolven zijn zo sterk dat onze deuren en ramen openspringen, ook als de bominslagen hier ver vandaan zijn.”

Maar het allergrootste probleem is huisvesting, aldus Caritas Jerusalem. “Hele wijken zijn volledig verwoest. Ze zijn leeg, onbewoonbaar, levenloos.” De Gazanen slapen in tenten op straat. “Ze bieden nauwelijks bescherming tegen de kou. We zien hartverscheurende taferelen. Ondanks alle inspanningen kunnen we niet iedereen bereiken.”

Hier en daar wordt het oorlogspuin geruimd. “Maar het zijn vooral individuele initiatieven of kleine groepen die smalle doorgangen proberen te openen voor auto’s”, zeggen onze collega’s.

Gezinnen in Gaza zijn bijna volledig afhankelijk van internationale en humanitaire hulp. Caritas Jerusalem is een van de weinige humanitaire organisaties die er actief zijn. Meteen na het ‘staakt-het-vuren’ begin oktober verdeelden onze collega’s 10.000 blikken melkpoeder aan gezinnen met baby’s en jonge kinderen. Maandenlang was er door de oorlog en de blokkade geen toegang tot basisvoedsel, waardoor duizenden baby’s ondervoed raakten.

“Verder bieden onze teams elke dag basisgezondheidszorg, mentale en psychosociale ondersteuning en noodhulp aan de mensen die het het hardst nodig hebben”, legt Anton Asfar, secretaris-generaal van Caritas Jerusalem uit. “In de zuidelijke provincies werken we onder uiterst moeilijke omstandigheden. We hebben er een toegewijd veldteam dat zeven medische posten beheert.” In het noorden van Gaza is Caritas Jerusalem voorlopig nog niet actief. “Ons personeel kreeg de raad niet terug te keren naar het noorden”, aldus Asfar. “Door de zware verwoestingen, het gebrek aan elektriciteit en water, en de afwezigheid van basisinfrastructuur blijft het er onveilig en onbewoonbaar.”

De onzekerheid is groot in Gaza. “Zolang er geen duidelijkheid is over wie Gaza zal besturen, weten we niet hoe het verder zal gaan”, schrijft Caritas Jerusalem. “De opening van grensovergangen, de toevoer van hulp, de beschikbaarheid van medicatie en voedsel, de prijs van brandstof: alles hangt af van wie in de komende periode de controle zal krijgen.”

Veel Gazanen wachten nu tot de grensovergangen opengaan. Dan kunnen ze zich herenigen met familie of hun studies in het buitenland verderzetten, vaak in Jordanië. “En hoewel dat belangrijk is voor hun toekomst, is het pijnlijk om te zien hoe een volledige generatie Gaza verlaat”, meldt Caritas Jerusalem nog. “Zonder enige hoop om terug te keren.”