Burundi vangt Congolese vluchtelingen op ondanks eigen moeilijkheden

Sinds het begin van 2025  zijn al meer dan 65.000 Congolezen gevlucht naar Burundi. De meesten blijven in de provincie Cibitoke, vlak bij de Congolese grens. Volgens Caritas Burundi is de situatie voor de vluchtelingen zorgwekkend. “Er is een tekort aan water en onderdak, en de hygiëne is ondermaats. Vooral de kinderen worden getroffen door ondervoeding en besmettelijke ziekten zoals de mazelen”, aldus priester Bernard Cubwa, secretaris-generaal van Caritas Burundi.

“Omdat we samenwerken met de UNHCR en het Wereldvoedselprogramma konden we snel reageren”, legt hij uit. “Aan de nieuwe mensen op de vlucht deelde Caritas Burundi voedsel en andere benodigdheden uit. We gaven hen ook een warme maaltijd voor ze naar de verschillende opvanglocaties werden gebracht.” 

De vluchtelingen uit de DR Congo kunnen internationale bescherming vragen. Maar volgens Bernard Cubwa zijn er maar weinigen die dat doen. “De meesten willen in de provincie Cibitoke blijven, dicht bij de grens”, zegt hij. “Ze hopen dat ze naar huis kunnen terugkeren zodra het er weer veilig is.” 

Burundi huisvest al 91.000 – voornamelijk vaan oorsprong Congolese – vluchtelingen en verzoekers om internationale bescherming, weet Bernard Cubwa. “Deze humanitaire crisis verhoogt de druk op ons land nog meer.”  

Burundi heeft een lange geschiedenis van gewelddadige conflicten.  Die leidden tot massale slachtpartijen en een jarenlange burgeroorlog. Veel burgers en mensen uit het middenveld (maatschappelijke organisaties, activisten en journalisten) vluchtten het land uit voor het geweld en de politieke repressie. De afgelopen jaren keerden duizenden Burundezen terug naar hun thuisland. Maar die terugkeer brengt grote uitdagingen met zich mee. Velen van hen worstelen met economische onzekerheid, raken verwikkeld in landconflicten of vinden het moeilijk om opnieuw hun plek in de samenleving te vinden.

Toch is er van een democratie nog geen sprake in Burundi. Ook onder het bewind van president Evariste Ndayishimiye krijgen journalisten, mensenrechtenactivisten en oppositieleden te maken met intimidatie, willekeurige arrestaties en oneerlijke vervolging.