Klimaat: Caritas stapt mee voor een rechtvaardige toekomst

Klimaatverandering heeft gevolgen voor ons dagelijks leven. Ze beïnvloedt de beschikbaarheid van drinkwater, onze voedselvoorziening, onze gezondheid en de plek waar we wonen. Het klimaat beschermen, betekent dus ook opkomen voor het recht van iedereen op een waardig leven.

Van de Hoge Venen in België tot Wolaita in Ethiopië: overal voelen mensen de gevolgen van de klimaatverandering, al zijn die niet overal hetzelfde. In België kregen we in de zomer van 2026 te maken met drie hittegolven en droogte. Die maakten duidelijk hoe belangrijk het is om onze gezondheid, onze watervoorraden en de natuur te beschermen. In Wolaita zijn veel gezinnen afhankelijk van de landbouw. Omdat de regen steeds onvoorspelbaarder wordt, passen ze hun landbouwmethoden aan. Zo proberen ze hun oogsten en inkomsten veilig te stellen.

Om klimaatverandering aan te pakken, moeten we twee dingen doen. Eerst en vooral moeten we minder broeikasgassen uitstoten. Zo beperken we de opwarming van de aarde en voorkomen we dat de gevolgen in de toekomst nog erger worden. Tegelijk moeten we mensen de middelen geven om zich aan te passen aan de veranderingen die ze vandaag al voelen.

Bij Caritas werken we daarvoor samen met onze Caritas-collega’s en de mensen ter plaatse. Tegelijk vragen we politici om maatregelen te nemen die de oorzaken van klimaatverandering aanpakken. Wat we samen met mensen in Ethiopië doen en waarom we in Brussel meestappen in de Klimaatmars, hangt dus nauw samen: we willen dat iedereen, hier en elders, waardig kan leven in een veranderend klimaat.

In Wolaita leven veel gezinnen van de landbouw. De kwaliteit van de bodem en de toegang tot water zijn essentieel voor hun oogsten, voeding en inkomsten. Nu de regen steeds onregelmatiger valt, helpt een goede zorg voor de landbouwgrond om de komende seizoenen beter voor te bereiden.

In de regio herstellen gezinnen landbouwgronden, planten ze bomen en passen ze hun landbouwmethoden aan het veranderende klimaat aan. Daarbij bouwen we voort op hun eigen kennis en ervaring.

Zo kunnen gezinnen hun oogsten en inkomsten beter beschermen. Ze leren omgaan met veranderende weersomstandigheden, blijven hun land bewerken en beslissen zelf hoe ze hun toekomst vormgeven. De ervaringen van deze gezinnen neemt Caritas ook mee in het klimaatdebat.

Wie spaargeld heeft, in een goed geïsoleerde woning woont of toegang heeft tot informatie en openbare diensten, kan zich makkelijker beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Maar niet iedereen heeft die mogelijkheden. Klimaatrechtvaardigheid betekent dat iedereen de middelen moet krijgen om zich aan te passen, ook mensen die het financieel moeilijker hebben.

Daarom moeten we niet alleen anders produceren en consumeren, maar ook zorgen dat iedereen mee kan in die verandering. Dat noemen we een rechtvaardige transitie.

Voor Caritas is het belangrijk dat klimaatmaatregelen de rechten van mensen beschermen en dat plaatselijke initiatieven steun krijgen. Mensen weten zelf vaak het best wat ze nodig hebben. Daarom moeten ze kunnen meepraten en meebeslissen over maatregelen die hun leven beïnvloeden.

Klimaataanpassing sluit ook aan bij ons werk met mensen die migreren of ontheemd zijn. Of mensen blijven of vertrekken, hangt van verschillende factoren af. Hebben ze toegang tot water, landbouwgrond en een inkomen? Is het veilig waar ze wonen? Kunnen ze werk vinden en bij hun familie blijven?

Sommige mensen verhuizen tijdelijk of tijdens bepaalde seizoenen. Anderen trekken naar een andere regio in hun eigen land. De redenen verschillen van persoon tot persoon en hangen af van hun situatie.

Door gezinnen te ondersteunen bij hun landbouw en inkomsten, en hen te helpen zich voor te bereiden op mogelijke risico’s, zorgen we ervoor dat ze zoveel mogelijk zelf kunnen beslissen of ze blijven of vertrekken. Ook wie verhuist of op de vlucht slaat, heeft recht op respect, bescherming en goede begeleiding.

De Klimaatcoalitie vraagt dit jaar een duidelijk plan om het gebruik van steenkool, olie en gas af te bouwen. Dat is nodig om de opwarming van de aarde te beperken. Maar die verandering moet voor iedereen haalbaar zijn.

Daarom stapt Caritas mee in de Klimaatmars. Want een goed klimaatbeleid houdt rekening met iedereen, in België en elders in de wereld. Niet iedereen heeft immers dezelfde middelen om zich tegen de gevolgen van klimaatverandering te beschermen of duurzamer te leven. Mensen moeten daarbij de nodige steun krijgen en kunnen meebeslissen over maatregelen die hun leven beïnvloeden.

Wat dat concreet betekent, verschilt van plaats tot plaats. In Wolaita, in Ethiopië, herstellen gezinnen landbouwgronden en passen ze hun landbouwmethoden aan de veranderende regenval aan. Zo proberen ze hun oogsten en inkomsten veilig te stellen. In België moeten gezinnen bijvoorbeeld de kans krijgen om hun woning beter te isoleren, ook als ze daar zelf niet genoeg geld voor hebben.

Op 11 oktober trekken we in Brussel de straat op om van beleidsmakers concrete maatregelen te vragen. Want of je nu in België woont of in Ethiopië: iedereen moet de middelen krijgen om zich aan te passen aan de klimaatverandering en mee te gaan in de overstap naar een duurzamere samenleving. En iedereen moet kunnen meepraten over de keuzes die daarbij worden gemaakt.

Sluit je aan bij de beweging. Stap mee voor het klimaat.