Hulp voor Palestina: vragen en antwoorden (FAQ)

Sinds oktober 2023 voert Israël grootschalige militaire acties uit in Gaza, als reactie op de aanval van Hamas op 7 oktober. De situatie is uitgegroeid tot een ongeziene humanitaire crisis.

Israëlische bombardementen hebben het merendeel van de infrastructuur vernietigd: ziekenhuizen, scholen, water- en elektriciteitsnetwerken. Ongeveer 90% van de bevolking — zo’n 1,9 miljoen mensen — is op de vlucht geslagen, vaak al meerdere keren. De levensomstandigheden zijn schrijnend: er is een tekort aan voedsel, drinkbaar water en medische zorg. Hulpgoederen raken slechts moeizaam binnen en blijven vaak steken aan de grens, die grotendeels onder controle staat van het Israëlische leger.

De meeste mensen in Gaza hebben geen toegang meer tot water, elektriciteit, voedsel of brandstof. De gezondheidszorg ligt vrijwel volledig plat. Meer dan 90% van de woningen is beschadigd. Meer dan een miljoen mensen zijn op de vlucht.

Vooral vrouwen en kinderen zijn kwetsbaar: ze lopen een verhoogd risico op geweld, uitbuiting en psychologische trauma’s. Het onderwijssysteem ligt volledig stil. Duizenden leerlingen en leerkrachten zijn omgekomen, en tienduizenden kinderen kunnen niet meer naar school.

Zonder medische zorg sterven chronisch zieke mensen. Kinderen zijn ondervoed en krijgen geen noodzakelijke behandelingen. Door vervuild water en gebrekkige hygiëne verspreiden ziekten zoals acute diarree en hersenvliesontsteking zich snel.

Gaza is hermetisch afgesloten. De grensovergangen naar Egypte (Rafah) en Israël (Erez) zijn meestal gesloten. Sinds het uitbreken van de oorlog zijn de grenzen zo goed als volledig dicht. Enkel in uitzonderlijke gevallen, zoals medische evacuaties, kan iemand Gaza verlaten — maar dat blijft uiterst zeldzaam. De overgrote meerderheid van de bevolking zit letterlijk vast.

Caritas Jerusalem, met steun van Caritas International, is actief ter plaatse en blijft hulp bieden ondanks de levensgevaarlijke omstandigheden. Onze lokale teams zorgen voor:
– medische zorg via 10 gezondheidsposten en een kliniek in Gaza-Stad
– mobiele klinieken die moeilijk bereikbare mensen verzorgen
– psychosociale ondersteuning voor getraumatiseerde kinderen en vrouwen
– distributie van drinkbaar water, voedsel en hygiënepakketten
– een financieel steuntje in de rug zodat gezinnen in hun basisbehoeften kunnen voorzien
– een pleidooi voor een onmiddellijk staakt-het-vuren en veilige humanitaire toegang

Ondanks bombardementen, ontheemding en tekorten blijft Caritas ter plaatse om mensen waardige en mensgerichte hulp te bieden.

Met de steun van onze achterban bieden we noodhulp via Caritas Jeruzalem, die actief blijft in het noorden en zuiden van Gaza. Die hulp omvat onder meer voedselpakketten, medische zorg, hygiënekits en psychosociale ondersteuning. Onze teams werken met lokale vrijwilligers, artsen en veldmedewerkers die, ondanks het extreme geweld, de vernieling en de blokkade, dag na dag mensenlevens proberen te redden.

Het klopt dat wij ervoor hebben gekozen geen steun te vragen voor (het financieren van) luchtdroppings. Dat is geen uiting van onverschilligheid, maar het resultaat van een bewuste afweging – gebaseerd op ervaring, analyse van de context en de humanitaire principes die ons werk sturen.
Luchtdroppings leveren niet alleen onvoldoende hulp op in verhouding tot de noden – één vliegtuigdropping staat gelijk aan hooguit twee vrachtwagens, terwijl er dagelijks honderden nodig zijn – ze zijn bovendien niet effectief, en in toenemende mate contraproductief.
Er is geen controle over de distributie: de hulp komt zelden of nooit terecht bij de meest kwetsbare mensen. In plaats daarvan belandt ze vaak in handen van gewapende groepen of op de zwarte markt, wat de ongelijkheid, onveiligheid en geweldspiraal nog versterkt. Daarbovenop zijn luchtdroppings niet zonder risico’s: er zijn al tientallen dodelijke incidenten gedocumenteerd – mensen die omkwamen doordat pallets op hen vielen of verdronken in pogingen pakketten uit zee te halen.

In die zin zijn luchtdroppings geen druppels op een hete plaat – het zijn druppels olie op het vuur.
Wat ons vooral zorgen baart, is dat luchtdroppings als ‘oplossing’ worden voorgesteld, terwijl ze in werkelijkheid het structurele probleem maskeren: de systematische blokkade van Gaza. De humanitaire toegang bestaat – of beter gezegd, zou kunnen bestaan – als ze niet moedwillig werd tegengehouden. Goederen, personeel en middelen zijn beschikbaar. Wat ontbreekt, is de politieke wil om veilige, massale toegang over land toe te laten.

Onze verantwoordelijkheid als humanitaire actor is niet om te doen wat zichtbaar is, maar wat werkt. Onze inzet is gericht op effectieve hulp, structurele toegang en het herstel van een echte humanitaire ruimte. Alleen zo kunnen we mensen in Gaza niet alleen vandaag helpen overleven, maar ook morgen een toekomst bieden.

Dankzij een sterke lokale verankering kan Caritas blijven helpen. Caritas Jerusalem is al meer dan 50 jaar aanwezig in Gaza en werkt met 122 lokale medewerkers — allemaal afkomstig uit Gaza zelf.
– Onze collega’s moeten geen grenzen oversteken. Ze zijn al ter plaatse: ze wonen er, kennen het terrein door en door en staan dicht bij de getroffen gemeenschappen.
– De kliniek in Gaza-Stad biedt essentiële eerstelijnszorg voor wie nergens anders meer terechtkan.
– Via eerder opgebouwde voorraden en lokale aankopen blijven medicijnen beschikbaar, met steun van o.a. WHO en ANERA.
– Dankzij mobiele klinieken en een flexibele aanpak kunnen we blijven inspelen op de snel veranderende omstandigheden.

Allebei. In Gaza bieden onze teams directe hulp: medische zorg, psychosociale begeleiding, voedsel- en waterbedeling, hygiënekits en geldhulp.
Voor mensen die gevlucht zijn — ook naar België — biedt Caritas aangepaste ondersteuning: opvang, begeleiding bij de asielprocedure, psychosociale steun en hulp bij integratie.

Nee. Caritas kan zelf geen evacuaties organiseren of faciliteren. Dat ligt volledig in handen van militaire en diplomatieke instanties.
Als mensen Gaza op eigen kracht kunnen verlaten — via medische evacuatie, dubbele nationaliteit of een toelating — dan biedt Caritas ondersteuning na aankomst, bijvoorbeeld in België: opvang, psychosociale begeleiding, administratieve hulp en integratie.
Heb je familie in Gaza en wil je hen helpen? Volg dan de officiële communicatie van ambassades of de Verenigde Naties over mogelijke evacuaties.

Ja, maar slechts enkelen. Het is bijzonder moeilijk om Gaza te ontvluchten, laat staan om Europa te bereiken.
Wie toch in België aankomt, heeft meestal een lange, gevaarlijke en traumatische reis achter de rug. Caritas staat hen bij met huisvesting, psychosociale ondersteuning, administratie en integratie.

Caritas begeleidt Palestijnse vluchtelingen in België doorheen hun hele traject:
– Zoeken naar gepaste huisvesting voor kwetsbare gezinnen
– Hulp tijdens de asielprocedure: informatie, administratieve en juridische begeleiding
– Psychosociale ondersteuning: luisteren, doorverwijzen, erkenning van trauma’s
– Sociale integratie: taallessen, school voor kinderen, toegang tot opleiding en werk
– Elke situatie is uniek. Caritas past haar hulp aan op maat van elk individu of gezin, in samenwerking met sociale en institutionele partners.

Ja! Jouw engagement maakt echt een verschil.

Je kan onze hulpverlening in Gaza steunen door bij te dragen aan de campagne voor Palestina. Daarmee help je de noodhulp ter plaatse mogelijk te maken.

Wil je meer mensen helpen die op de vlucht zijn voor conflicten en in België een veilige plek zoeken? Steun dan onze campagne voor opvang. Die helpt gezinnen uit verschillende crisisgebieden om in ons land een nieuw leven op te bouwen.

Je kan ook zelf een solidariteitsactie organiseren in je omgeving, of gewoon onze social mediaberichten delen om meer mensen bewust te maken van de situatie in Gaza en elders.

Zelfs vanop afstand telt elk gebaar.

Jouw bijdrage wordt transparant en zorgvuldig besteed, daar waar de nood het hoogst is.

Voor Palestina: jouw gift helpt bij medische zorg, voedselbedeling, drinkwater en hygiëne in Gaza. Meer info.
Voor opvang: jouw steun gaat naar vluchtelingen die een nieuw leven beginnen in België. Meer info.

Caritas zorgt ervoor dat elke euro goed besteed wordt: onze teams ter plaatse volgen nauwgezet de concrete impact van elke actie. Onze rekeningen worden elk jaar gecontroleerd en gepubliceerd. Een gift aan Caritas is een concrete daad van solidariteit, in alle vertrouwen. 

Nee. De humanitaire hulp van Caritas is gebaseerd op menselijke noden, niet op politieke overtuigingen.
We helpen iedereen die getroffen is, ongeacht afkomst, religie of overtuiging.