Oekraïne | Telefonisch infopunt: interview met het team

v.l.n.r.: Oumaïma Ualgouh, juriste, Anna Yavorska, coördinator van het infopunt Oekraïne, en Pieter Van Roeyen, jurist

25/04/2022

De aankomst van talloze vluchtelingen uit Oekraïne heeft Caritas International een gratis telefoonlijn doen openen. De infolijn geeft betrouwbare en actuele informatie aan vluchtelingen uit Oekraïne en mensen die hen in ons land willen helpen. Van maandag tot vrijdag kan je tussen 13.00u en 17.00u bellen naar twee nummers: 0800 2 41 41 voor oproepen in het Frans en het Nederlands, en 0476/34.07.58 via WhatsApp, in het Oekraïens of, indien nodig, in het Russisch. Eén maand na de lancering van het infopunt Oekraïne maakt het team een voorlopige balans op.

Hebben jullie al veel oproepen gekregen sinds de start van de telefonische hulplijn op 23 maart? En wie belt er?

Anna Yavorska (die het infopunt coördineert) : Wij hebben al enorm veel oproepen en berichten beantwoord die in het Oekraïens of Russisch binnenkwamen via WhatsApp. Verder kregen we veel oproepen in het Frans en het Nederlands. Heel wat mensen komen bij ons informatie vragen op de Heizel.
Pieter Van Roeyen (jurist) : Aanvankelijk belden er vooral Belgen om materiële hulp voor te stellen. Momenteel krijgen we voornamelijk vragen van mensen die personen uit Oekraïne huisvesten en die praktische informatie nodig hebben om hen te kunnen helpen. We krijgen ook heel wat aanvragen van Oekraïners die in België, elders in Europa, of zelfs in Oekraïne leven. Sommige van de vluchtelingen, afkomstig uit Oekraïne, zijn derdelanders (van buiten de Europese Unie) die doorgaans geen recht op tijdelijke bescherming^[*] kunnen laten gelden. We worden ook gecontacteerd door Oekraïners die al voor de oorlog in België leefden… Of nog, door families met personen van uiteenlopende nationaliteiten. Zo gaven we onlangs informatie aan een familie waarvan de vader Turks was en zijn vrouw en kinderen Oekraïens. Elk geval is anders. Soms zijn de juridische situaties erg ingewikkeld, en zijn gepersonaliseerde oplossingen nodig.
Anna Yavorska : Uiteraard zijn er veel alleenstaande vrouwen of vrouwen met kinderen. De meeste mannen zijn in Oekraïne moeten blijven om te vechten. Het is nog te vroeg om al bepaalde tendensen in de profielen te kunnen zien. Maar we zien wel personen van uiteenlopende sociaaleconomische niveaus: sommigen zijn ongeschoold, anderen zijn erg goed opgeleid en praten verschillende talen. Er zijn ook meer kwetsbare personen met een handicap. Zo zien we bijvoorbeeld mannen en vrouwen die doof of blind zijn of die in een rolstoel zitten. Je moet wel beseffen dat de meerderheid van die allerzwaksten niet konden wegvluchten. Zij zitten nog altijd vast in Oekraïne of zijn om het leven gekomen door de bommen.

Anna Yavorska, die het infopunt coördineert

Pieter Van Roeyen, jurist

Kunnen jullie antwoorden op alle vragen die binnenkomen ?

Pieter Van Roeyen : Wij staan in de eerste lijn om te antwoorden op de vragen. We zoeken naar antwoorden en lossen problemen op, zelf of via onze netwerken en partnerorganisaties.
Anna Yavorska : We willen dat iedereen zijn fundamentele rechten kan uitoefenen en een oplossing kan vinden voor de problemen die er zijn. Dankzij de WhatsApp-lijn in het Oekraïens – of in het Russisch, indien nodig – kunnen we de nuances uitleggen in de moedertaal van de beller en een opvolging verzekeren. Het gebeurt geregeld dat mensen, die me al eerder spraken, terugbellen. Via WhatsApp kan je gemakkelijk links sturen die verwijzen naar officiële informatie. Je kan zo ook personen oriënteren wanneer ze letterlijk de weg kwijt zijn. En het is mogelijk om gratis te bellen.

Er bestaat een tijdelijke bescherming voor personen die sinds 24 februari 2022 Oekraïne zijn ontvlucht als gevolg van de Russische inval. Dit statuut is gebaseerd op een beslissing van de Europese Unie. Het is er voor Oekraïners, niet-Oekraïners die tijdelijke bescherming genoten in Oekraïne en familieleden van personen uit beide groepen. De tijdelijke bescherming biedt de mogelijkheid om tijdelijk te wonen en werken in België en verleent toegang tot diverse sociale rechten.